Meşui Nerenin Yemeğidir?
Bu soruyu kendime ilk sorduğumda aklıma şu sahne geldi: Sabah kahvaltısında annemle sohbet ediyorum, bir yandan da cep telefonumda sosyal medya turlarına başlıyorum. Tam o sırada “Meşui nerenin yemeğidir?” diye bir yazı gördüm. Ekranda “Meşui” yazan kelimeyi görünce kafamı bir anda kaldırdım ve anneme bakarak söyledim: “Ya, Meşui nerenin yemeği? Kendi kendime mi uydurmuşlar?” Annem, sakince yanıtladı: “Bilmiyorum, belki bir arkadaşın meyveli pilavı da olabilir. Yani, şimdi ‘meşui’ diyorsun, o zaman biraz da ‘meşoooh’ demek lazım!” Hahaha! O an anladım ki, sadece kelimeleri bilmek değil, doğru anlamı yakalamak da bazen çok önemli olabiliyor!
Bunu düşündükçe, tam olarak nereden geldiğini bilemediğimiz ama herkesin mutlaka deneyimlediği o yemekleri hatırlıyorum. Ama gerçekten “Meşui”nin yeri bende çok ayrıydı. Bir tarafta annem, bir tarafta etraftaki arkadaşlarım ve tabii ki çok farklı mutfaklar… Bütün bu karışımda bir de bana ait “Meşui” araştırmam vardı. Ama sorunun cevabını bulmak ne kadar zor olabilir ki?
“Meşui” Derken Ne Demek İstiyoruz?
Hadi gelin, biraz daha derinlemesine bakalım. Bir yanda İzmir’in sahilinde gittiğiniz bir kafede, serin serin denize bakarken bir yanda geleneksel ve biraz da popülerleşmiş yemekler, öteki tarafta ise tam anlamıyla kimsenin daha önce duymadığı ama bir şekilde sürekli etrafta duyduğunuz garip yemek isimleri! İşte “Meşui” de tam bu noktada devreye giriyor.
İlk başta sadece bir kelime gibi görünse de, aslında bir anlam taşıyor: Meşui, İzmir mutfağının en az bilinen ama en karakteristik yemeklerinden biridir! Bir anlamda, bu yemek, annelerimizden gelen ve bizlere nesilden nesile aktarılan bir miras gibidir. Neden mi? Çünkü bu yemeklerin içinde biraz “ilginç” bir karışım var. Yani, tadı bir şekilde ağzınızda büyürken, aynı zamanda biraz da zihninizde düşündürür!
İzmir’de “Meşui” – Duyduğun Gibi Değil!
Şimdi gelelim en zor kısıma: Meşui’nin tam olarak nereden çıktığını, kim tarafından popülerleştirildiğini anlamak! Bir de bu yemek o kadar “sıradan” görünüyor ki, çoğu insan bu yemeğin adını bile yanlış telaffuz ediyor. Ve tabii ki ben de o insanlardan biriyim, tıpkı ilk başta annemle birlikte düşündüğümüz gibi: “Bu bir hata mı, yoksa bir İzmir gizemi mi?”
İzmirli bir arkadaşım var, o da bana “Meşui”yi hep anlatır, ama ilk başlarda garip gelmişti. Şimdi, tam olarak “meşui” dediğimizde bunun içinde neler olduğunu hepimiz daha iyi anlıyoruz. Gerçekten de bu yemek, İzmir’in sokak kültürünün bir parçası haline gelmiş. Mesela:
> “Dışarıda bir gün pizza yemeye gittik, sen ne yapıyorsun?”
> “Yok, ben bugün Meşui yapıyorum, ondan sonra dışarıda gezelim!”
> “O ne ya?”
> “Vallahi, tam olarak anlatmam zor ama içinde et, sebze ve sırf lezzet var!”
> “Oo, o zaman sen tam İzmirli olmuşsun!”
Hahaha, böyle bir sohbet anı yaşandığında, hepimiz kahkahalara boğuluyoruz. Bir bakıma “Meşui” sadece bir yemek değil, aynı zamanda İzmir’in içindeki espri anlayışını ve samimiyeti de içinde barındırıyor. Yani o kadar sıcak ve sevimli bir yemek ki, hemen her anı birlikte paylaşmaya başlıyorsunuz.
Meşui’nin Sosyo-Kültürel Yeri
Daha önce hiç Meşui yemediniz mi? O zaman yalnız değilsiniz. İzmir dışında başka yerlerde bu yemeği bilen nadir insanlardan birisiniz. Ancak o kadar yaygın ki, Meşui’yi İzmirli birisine sorduğunuzda anında anlar ve mutlaka bir şekilde yemiştir. Bu durum, o kadar yerleşmiş ki, İzmir’in kendine has sosyal kültürüne de yansıyor. Çocukluğumdan beri annem ve çevremdeki herkesin yaptığı bu yemek, beni adeta eski zamanlara götürüyor. Bir nevi, geçmişin hatıralarını çağıran bir lezzet gibi!
Meşui, genelde akşam yemeği olarak tercih ediliyor. Aynı zamanda arkadaş buluşmalarında da rahatlıkla tüketilebilecek bir yemek. Ama bence en güzel kısmı, bu yemeği sadece bir yemek olarak görmemek! İzmirli bir arkadaşla sokakta bir kafede oturup, sıcak sıcak Meşui yediğinizde, aranızda başka bir bağ oluşuyor. Hani bazen, yemekler sadece karnımızı doyurmak için değil, ruhumuzu da besler!
Meşui’nin Gizemini Keşfetmeye Devam Ediyorum
Benim hayatımda her şey hep biraz karmaşıktır, o yüzden biraz da bu yemeği karmaşık bir şekilde keşfetmek istedim. Gerçekten, her şeyin içinde biraz da eğlence ve mizah olması lazım. O yüzden, kendimi bir arkeolog gibi hissettim. Çünkü bir yemeği anlamak sadece nasıl yapıldığını bilmekle değil, o yemeğin tarihini, anlamını ve kültürünü kavramakla da ilgili. Ne de olsa, Meşui, sadece bir yemek değil, bir İzmirli’nin gurur kaynağı!
Bir gün annemle yolda yürürken, “Bence Meşui’yi tam anlamıyla bulamadık,” dedim. O da şaşkın bir şekilde baktı. Sonra annem, hafif gülerken: “Evet, tabii ki! Çünkü Meşui, içinde hem tatlı hem tuzlu, hem serin hem sıcak olan bir yemektir. O yüzden bir anlamda karışık ve karmaşık bir yapıya sahip!”
Ve işte o anda anladım ki, bazen bazı şeyler hayatın içindeki en sıradan şeyler gibi gözükürken, derin anlamlar taşıyabiliyor. Meşui de tam olarak böyle bir şey: hem bir yemek, hem bir kültür, hem de bir sohbet aracı!
Sonuç Olarak…
Yani, Meşui nerenin yemeğidir? İzmir’in, elbette! Ama bu sadece yemeğin adıdır. Arkasında derin bir anlam taşıyan, insanları bir araya getiren, sohbeti koyulaştıran, biraz gülümseten ve bolca lezzetli bir yemek! Belki de Meşui’yi tam olarak tanımlamak, sadece bu yemeği yemekle mümkün. Çünkü Meşui, sadece İzmir’in değil, bir bütün olarak kültürün ve samimiyetin sembolüdür. Yani bir anlamda, hem mutfağın hem de sosyal hayatın buluştuğu yer…